Fe’llarO‘zbekcha

Ingliz tilida fe’llar jadvali: 100 fe’l, 3 shakli va tarjimasi

Ingliz tilida fe’llar jadvali: eng ko‘p ishlatiladigan 100 fe’lning V1, V2, V3 va -ing shakli, o‘zbekcha tarjimasi va misoli, mavzu bo‘yicha guruhlar va mashq.

Fartuk kiygan yigit qo‘lqop bilan bug‘i chiqayotgan ko‘k qozonni ushlab turibdi: cook — cooked — cooked

Har bir inglizcha fe’lning to‘rtta asosiy shakli bor: V1 (lug‘atdagi shakl: go), V2 (o‘tgan zamon: went), V3 (uchinchi shakl, past participle: gone) va -ing shakli (going). Oddiy (regular) fe’llarda V2 va V3 -ed bilan yasaladi (cook — cooked — cooked). Noto‘g‘ri (irregular) fe’llarda esa ularni yodlash kerak.

Quyidagi jadvalda kundalik nutqda eng ko‘p kerak bo‘ladigan 100 ta fe’l mavzu bo‘yicha 7 guruhga ajratilgan: harakat, kundalik ishlar, olish-berish, fikr va his, muloqot, sezgi, o‘qish va ish. Har bir fe’lning to‘rt shakli, tarjimasi va qisqa birikmasi berilgan. Noto‘g‘ri fe’llar qalin harf bilan belgilangan.

Qaysi shakl qayerda ishlatiladi

ShaklQayerda kerakMisol
V1Present Simple, buyruq gap, modal fe’l va to dan keyin, did bilan savol va inkordaI cook. Can you cook? Did you cook?
V2Past Simple, faqat darak gapdaI cooked plov yesterday.
V3Present Perfect, Past Perfect, majhul nisbatI have cooked. It was cooked.
-ingdavomli zamonlar, gerundI’m cooking. I like cooking.

Eng ko‘p uchraydigan xato V2 ni did dan keyin ishlatish: Did you went? emas, Did you go? Shuningdek, V3 have siz yoki be siz yolg‘iz turmaydi: I seen it emas, I’ve seen it yoki I saw it. V3 ning qayerda ishlatilishi Present Perfect sahifasida batafsil tushuntirilgan.

-ing yasashning 4 ta imlo qoidasi

  1. Ko‘p fe’llarga shunchaki -ing qo‘shiladi: work → working, see → seeing, play → playing, study → studying.
  2. Oxiridagi o‘qilmaydigan -e tushadi: make → making, write → writing, drive → driving. Lekin -ee saqlanadi: agree → agreeing, see → seeing.
  3. Qisqa urg‘uli bo‘g‘in “unli + undosh” bilan tugasa, undosh ikkilanadi: run → running, stop → stopping, begin → beginning, forget → forgetting. Urg‘u oxirgi bo‘g‘inda bo‘lmasa, ikkilanmaydi: open → opening, listen → listening, answer → answering.
  4. -ie → -ying: lie → lying, die → dying.

Britaniya imlosida travel → travelling, Amerika imlosida traveling. Ikkalasi ham to‘g‘ri. -ed qo‘shishning imlo qoidalari (study → studied, stop → stopped) regular va irregular verbs sahifasida.

1. Harakat va joy (15 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
gowentgonegoingbormoqgo to work
comecamecomecomingkelmoqcome home
walkwalkedwalkedwalkingpiyoda yurmoqwalk to school
runranrunrunningyugurmoqrun in the park
drivedrovedrivendrivinghaydamoqdrive a car
rideroderiddenridingminmoq (velosiped, ot)ride a bike
flyflewflownflyinguchmoqfly to Istanbul
leaveleftleftleavingketmoq; qoldirmoqleave home at eight
arrivearrivedarrivedarrivingyetib kelmoqarrive in Tashkent
returnreturnedreturnedreturningqaytmoqreturn from Bukhara
staystayedstayedstayingqolmoq, turmoqstay at a hotel
sitsatsatsittingo‘tirmoqsit by the window
standstoodstoodstandingtik turmoqstand in a queue
fallfellfallenfallingyiqilmoq, tushmoqfall asleep
climbclimbedclimbedclimbingtirmashib chiqmoqclimb a mountain

2. Kundalik ishlar (21 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
wakewokewokenwakinguyg‘onmoqwake up early
sleepsleptsleptsleepinguxlamoqsleep well
eatateeateneatingyemoqeat breakfast
drinkdrankdrunkdrinkingichmoqdrink green tea
cookcookedcookedcookingpishirmoqcook plov
washwashedwashedwashingyuvmoqwash the dishes
cleancleanedcleanedcleaningtozalamoqclean the room
wearworewornwearingkiyib yurmoqwear glasses
putputputputtingqo‘ymoqput on a coat
openopenedopenedopeningochmoqopen the window
closeclosedclosedclosingyopmoqclose the door
cutcutcutcuttingkesmoqcut the bread
makemademademakingyasamoq, tayyorlamoqmake tea
dodiddonedoingqilmoq, bajarmoqdo homework
havehadhadhavingega bo‘lmoq; yemoqhave lunch
livelivedlivedlivingyashamoqlive in Fergana
useusedusedusingishlatmoquse a phone
waitwaitedwaitedwaitingkutmoqwait for a bus
carrycarriedcarriedcarryingko‘tarib yurmoqcarry a bag
breakbrokebrokenbreakingsindirmoqbreak a cup
playplayedplayedplayingo‘ynamoq; chalmoqplay football

3. Olish-berish va pul (13 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
buyboughtboughtbuyingsotib olmoqbuy vegetables
sellsoldsoldsellingsotmoqsell a car
paypaidpaidpayingto‘lamoqpay by card
spendspentspentspendingsarflamoq; o‘tkazmoqspend money, spend time
costcostcostcostingturmoq (narxi)It costs 20,000 soums.
givegavegivengivingbermoqgive a present
taketooktakentakingolmoq; olib ketmoqtake a taxi
bringbroughtbroughtbringingolib kelmoqbring your passport
sendsentsentsendingyubormoqsend a message
getgotgot (AQSh: gotten)gettingolmoq; bo‘lib qolmoqget a visa
findfoundfoundfindingtopmoqfind a job
loselostlostlosingyo‘qotmoq; yutqazmoqlose your keys
keepkeptkeptkeepingsaqlamoqkeep the receipt

4. Fikr va his (15 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
thinkthoughtthoughtthinkingo‘ylamoqthink about the future
knowknewknownknowingbilmoqknow the answer
understandunderstoodunderstoodunderstandingtushunmoqunderstand the rule
rememberrememberedrememberedrememberingeslamoq, esda tutmoqremember a name
forgetforgotforgottenforgettingunutmoqforget a password
believebelievedbelievedbelievingishonmoqbelieve in yourself
meanmeantmeantmeaninganglatmoq, nazarda tutmoqWhat does it mean?
feelfeltfeltfeelinghis qilmoqfeel tired
likelikedlikedlikingyoqtirmoqlike music
lovelovedlovedlovingsevmoqlove your family
hatehatedhatedhatingyomon ko‘rmoqhate waiting
wantwantedwantedwantingxohlamoqwant a coffee
needneededneededneedingkerak bo‘lmoqneed help
hopehopedhopedhopingumid qilmoqhope to win
decidedecideddecideddecidingqaror qilmoqdecide to leave

know, understand, believe, like, want, need holat fe’llari: ular davomli zamonda deyarli ishlatilmaydi (I’m knowing emas, I know). Ularning -ing shakli asosan gerund sifatida uchraydi: Knowing English helps at work.

5. Muloqot (15 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
saysaidsaidsayingaytmoqsay hello
telltoldtoldtellingaytib bermoqtell a story
speakspokespokenspeakinggapirmoqspeak English
talktalkedtalkedtalkingsuhbatlashmoqtalk to a friend
askaskedaskedaskingso‘ramoqask a question
answeransweredansweredansweringjavob bermoqanswer the phone
callcalledcalledcallingqo‘ng‘iroq qilmoq; chaqirmoqcall your mum
writewrotewrittenwritingyozmoqwrite an email
readreadreadreadingo‘qimoqread a book
explainexplainedexplainedexplainingtushuntirmoqexplain the problem
showshowedshownshowingko‘rsatmoqshow the way
agreeagreedagreedagreeingrozi bo‘lmoqagree with you
meetmetmetmeetinguchrashmoq, tanishmoqmeet a friend
inviteinvitedinvitedinvitingtaklif qilmoqinvite guests
thankthankedthankedthankingrahmat aytmoqthank the teacher

read uchala shaklda bir xil yoziladi, lekin boshqacha o‘qiladi: /riːd/ — /red/ — /red/. say va tell farqi: say something, lekin tell someone something (He told me the news).

6. Sezgi (5 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
seesawseenseeingko‘rmoqsee a doctor
hearheardheardhearingeshitmoqhear a noise
looklookedlookedlookingqaramoqlook at the board
watchwatchedwatchedwatchingtomosha qilmoqwatch a film
listenlistenedlistenedlisteningtinglamoqlisten to music

7. O‘qish, ish va o‘zgarish (16 ta)

V1V2V3-ingTarjimaBirikma
learnlearned / learntlearned / learntlearningo‘rganmoqlearn new words
studystudiedstudiedstudyingo‘qimoq, o‘rganmoqstudy law
teachtaughttaughtteachingo‘rgatmoq, dars bermoqteach children
workworkedworkedworkingishlamoqwork from home
trytriedtriedtryingurinmoq; tatib ko‘rmoqtry again
helphelpedhelpedhelpingyordam bermoqhelp a neighbour
startstartedstartedstartingboshlamoqstart work
beginbeganbegunbeginningboshlamoqbegin a lesson
finishfinishedfinishedfinishingtugatmoqfinish a project
stopstoppedstoppedstoppingto‘xtamoq, to‘xtatmoqstop the car
buildbuiltbuiltbuildingqurmoqbuild a house
winwonwonwinningyutmoqwin a match
choosechosechosenchoosingtanlamoqchoose a university
becomebecamebecomebecomingbo‘lmoq, aylanmoqbecome a doctor
changechangedchangedchangingo‘zgartirmoqchange your plans
growgrewgrowngrowingo‘smoq; yetishtirmoqgrow tomatoes

learnt shakli Britaniyada uchraydi, learned esa hamma joyda to‘g‘ri. study va learn farqi: study — o‘qish jarayoni (I study at university), learn — bilim yoki ko‘nikmani egallash (I learned to swim).

100 fe’lni qanday yodlash kerak

  • Kuniga bitta guruh. Yetti kunda butun jadval bir marta o‘tiladi. Keyingi haftada takrorlang.
  • Uch shaklni ritm bilan ovoz chiqarib ayting, xuddi sanoqdek: drink — drank — drunk, write — wrote — written. Noto‘g‘ri fe’llarning o‘xshash naqshlari (i — a — u, -ought) bo‘yicha guruhlari irregular verbs sahifasida.
  • Har fe’l bilan o‘zingiz haqingizda uchta gap tuzing: V2 bilan kecha haqida, V3 bilan tajriba haqida, -ing bilan hozir haqida. Masalan: I cooked plov on Sunday. I’ve never cooked lagman. I’m cooking now.
  • Test bilan tekshiring: o‘zingizni sinash uchun noto‘g‘ri fe’llar testi bor.

Mashq: qavsdagi fe’lni to‘g‘ri shaklga qo‘ying

  • 1. I ___ (buy) a new phone yesterday.
  • 2. Have you ever ___ (eat) sumalak?
  • 3. She is ___ (write) a letter to her grandmother now.
  • 4. They ___ (not / come) to the party last night.
  • 5. This house was ___ (build) by my grandfather.
  • 6. We have ___ (know) each other since school.
  • 7. Mr Aliyev ___ (teach) maths at our school for ten years.
  • 8. Look! Somebody is ___ (sit) in your seat.
  • 9. Who ___ (choose) this restaurant?
  • 10. My keys were ___ (find) under the sofa.
  • 11. I’m sorry, I’ve ___ (forget) your name.
  • 12. Stop ___ (run)! The floor is wet.

Javoblar

  • 1. bought — V2, yesterday.
  • 2. eaten — V3, Present Perfect (have ever).
  • 3. writing — -ing, e tushadi.
  • 4. didn’t come — did dan keyin V1.
  • 5. built — V3, majhul nisbat.
  • 6. known — V3, Present Perfect.
  • 7. taught — V2 (endi o‘qitmasa) yoki has taught (hali ham o‘qitsa).
  • 8. sitting — -ing, t ikkilanadi.
  • 9. chose — V2.
  • 10. found — V3, majhul nisbat.
  • 11. forgotten — V3, Present Perfect; imlosida tt bor.
  • 12. running — -ing, n ikkilanadi. stop dan keyin -ing shakli keladi, bu gerund; stop va to farqi gerund va infinitive sahifasida.

10 tadan ko‘p to‘g‘ri bo‘lsa, jadvaldagi asosiy shakllarni bilasiz. Xato qilgan fe’llaringizni alohida kartochkaga yozing va ertaga birinchi navbatda shularni takrorlang.

Fe’l shakllarini gapirib mustahkamlash: Bandi bilan “kecha nima qildingiz?”

Jadvaldan yodlagan V2 shakli suhbatda tez esga tushishi uchun uni ko‘p ishlatish kerak. BandMate ilovasida Bandi bilan kechagi kuningiz yoki o‘tgan dam olish kuningiz haqida gaplashing: har bir javobda kamida uchta noto‘g‘ri fe’l ishlating (went, bought, saw, ate). Keyin hayotingizdagi tajribalar haqida gaplashib, V3 ni I’ve been, I’ve seen, I’ve never tried qoliplarida mashq qiling.

BandMate’ni Google’da afzal manba qiling