Ingliz tili talaffuzi: tovushlar, urg‘u va intonatsiya

Talaffuzni butun gapda mashq qiling: avval tovushni ajrating, so‘ng so‘zda, keyin gapda ishlating. Bu bo‘lim o‘zbek va rus tili ta’sirida paydo bo‘ladigan xatolarni aniq misollar bilan ko‘rsatadi.

Qayerdan boshlash kerak?

Bo‘limdagi barcha qo‘llanmalar 39

Aksentlar 3

  1. Aksentni yo‘qotish mumkinmi: tushunarlilik va 4 haftalik reja

    Aksentni yo‘qotish shartmi? Aksent va tushunarlilik farqi, tadqiqotlar nima deydi, tushunishga eng ko‘p ta’sir qiladigan 5 xato va 4 haftalik reja.

  2. American T talaffuzi: water nega “wadder” eshitiladi

    American T talaffuzi: flap T (water, city, get it), twenty → twenny, button dagi to‘xtalish va britancha glottal stop. Qoidalar, jadval, mashq va javoblar.

  3. British va American talaffuz farqi: r, t, a, o va 40 misol

    British va American talaffuz farqi IPA bilan: r, t, a, o tovushlari, tomato va schedule kabi 14 so‘z, qaysi aksentni tanlash va IELTS’da ahamiyati.

Talaffuz asoslari 8

  1. -ed qo‘shimchasi talaffuzi: /t/, /d/, /ɪd/ qoidasi va mashq

    -ed qo‘shimchasi qachon /t/, /d/ yoki /ɪd/ o‘qiladi: tovush qoidasi, 60 ta fe’l guruhlarga ajratilgan ro‘yxati, istisnolar va javobli mashq.

  2. Connected speech: inglizcha so‘zlar qanday qo‘shilib aytiladi

    Connected speech: linking, weak forms, elision va assimilation misollar bilan. Tez nutqni tushunish uchun 10 daqiqalik listening drill va javobli diktant.

  3. IELTS Speaking pronunciation band 7: o‘zbeklar uchun mashqlar

    Pronunciation mezoni nimani baholaydi, o‘zbek o‘quvchilarining 6 ta tipik talaffuz muammosi va urg‘u, chunking, minimal juftlik mashqlari kalit bilan.

  4. Ingliz tilida TH tovushi: think va this qanday aytiladi

    TH tovushining ikki turi /θ/ va /ð/: til va tish holati, o‘zbeklar qiladigan s, z, t, d almashtirishlari, minimal juftlar, gaplar va javobli mashq.

  5. Inglizcha W va V talaffuzi: lab holati, juftliklar va mashq

    W va V farqi: lab va tish holati, wine–vine, west–vest kabi 14 juftlik, 12 ta mashq gapi va javobli test. O‘zbeklar nega aralashtirishi ham tushuntirilgan.

  6. Inglizcha intonatsiya va urg‘u: belgilangan misollar va mashqlar

    Inglizcha gap urg‘usi va intonatsiya: qaysi so‘zlar kuchli aytiladi, ↘ va ↗ ohang qachon, belgilangan misollar, o‘zbeklar xatolari va javobli mashq.

  7. O‘zbeklar qiladigan 10 inglizcha talaffuz xatosi va mashqlar

    O‘zbeklar qiladigan 10 talaffuz xatosi: W/V, TH, ship–sheep, bad–bed, work–walk, so‘z oxiri, urg‘u va boshqalar. Har biriga minimal juftlik, mashq gapi va test.

  8. Shadowing metodi: 20 daqiqalik tartib va belgilangan namuna matn

    Shadowing metodi qadamma-qadam: 20 daqiqalik tartib, darajaga mos audio tanlash, urg‘u belgilangan namuna matn, o‘zbeklarning talaffuz xatolari va mashq.

Tovushlar 15

  1. -s qo‘shimchasi talaffuzi: cats, dogs, buses — uch xil o‘qilish

    -s qo‘shimchasi talaffuzi: ko‘plik, he/she/it fe’li va ’s qachon /s/, /z/ yoki /ɪz/ o‘qiladi. 30 so‘zli jadval, imlo tuzoqlari va 15 savollik javobli mashq.

  2. Aspiration inglizcha: p, t, k nafasi va pen/ben farqi

    Aspiration inglizcha: p, t, k dan keyingi nafas, pen–ben va time–dime farqi, so‘z oxiridagi t/d tushib qolmasligi, IPA, 14 juftlik va javobli mashq.

  3. Dark L talaffuzi: clear va dark L, milk va people misolida

    Inglizcha L ikki xil: clear L (light) va dark L (milk, people). Til holati, qachon qaysi biri, o‘zbek va rus tilidagi l bilan farqi, so‘z va gaplar, javobli…

  4. Diftonglar ingliz tilida: 8 tovush, 48 so‘z va minimal juftliklar

    Diftonglar ingliz tilida: /eɪ/, /aɪ/, /ɔɪ/, /əʊ/, /aʊ/, /ɪə/, /eə/, /ʊə/ IPA bilan, har biriga 6 so‘z, o‘zbekcha yaqin tovush, minimal juftliklar va mashq.

  5. H tovushi inglizcha: yengil nafas, x emas; hour va honest

    Inglizcha H — faqat yengil nafas: o‘zbekcha x va h dan farqi, Harry nega Garri emas, hour va honest dagi jim h, a/an tanlash, juftliklar va javobli test.

  6. Harf birikmalari o‘qilishi: sh, ch, th, ph, gh, ough, ea va oo

    Harf birikmalari o‘qilishi jadvalda: sh, ch, th, ph, gh, ough, ee, ea, oo, ow va boshqalar — asosiy o‘qilishi, istisnolari, IPA va javobli mashq.

  7. Ingliz tili alifbosi o‘qilishi: harf nomlari va harflab aytish

    Ingliz harflarining nomi va so‘zdagi tovushi farqi, 7 ta tovush guruhi, email, ism va bron kodini telefonda harflab aytish namunalari hamda javobli mashq.

  8. Ingliz tili fonetikasi: IPA jadvali va transkripsiyani o‘qish

    44 ta inglizcha tovushning IPA belgilari o‘zbekcha eng yaqin tovush bilan jadvalda, urg‘u va cho‘ziqlik belgilari, lug‘at transkripsiyasini o‘qish va mashq.

  9. Ingliz tilida o‘qish qoidalari: ochiq bo‘g‘in, jim e, c va g

    Ingliz tilida o‘qish qoidalari boshlovchilar uchun: ochiq va yopiq bo‘g‘in, jim e (make, hope), r dan oldingi unli, c va g ning ikki o‘qilishi, istisnolar…

  10. NG tovushi /ŋ/: sing, thinking va -ing oxiri g siz

    Inglizcha ng tovushi /ŋ/: sing va finger farqi, -ing oxirida g aytilmasligi, nk = /ŋk/, danger dagi /ndʒ/, minimal juftliklar, 12 gap va javobli test.

  11. Qisqa va uzun unlilar: ship–sheep, full–fool, cat–cut farqi

    Inglizcha qisqa va uzun unlilar: ship–sheep, full–fool, cat–cut juftlarida og‘iz holati, 30 dan ortiq minimal juftlik, mashq gaplari va javobli test.

  12. R tovushi inglizcha: o‘zbekcha r dan farqi, British va American

    Inglizcha R qanday aytiladi: til holati, o‘zbekcha titroq r dan farqi, Britaniyada qachon aytilmaydi, linking r, minimal juftliklar va javobli mashq.

  13. Schwa tovushi /ə/: about, banana, teacher qanday aytiladi

    Schwa /ə/ — ingliz tilidagi eng ko‘p uchraydigan unli: og‘iz holati, urg‘usiz bo‘g‘inlar, 20 ta so‘z transkripsiyasi, kuchsiz shakllar va javobli mashq.

  14. Silent letters: inglizcha o‘qilmaydigan harflar, 60 so‘z

    Silent letters: knife, island, Wednesday, listen kabi so‘zlarda qaysi harf o‘qilmaydi. 13 qoida, IPA va tarjimali 60 so‘z, britancha-amerikancha farq va mashq.

  15. So‘z oxiridagi undoshlar: bed–bet, dog–dock farqi va mashq

    So‘z oxiridagi undoshlar: nega o‘zbeklar bed va bet ni bir xil aytadi, unli uzunligi qoidasi, 7 juft undosh, advice–advise juftlari va javobli mashq.

Urg‘u va ohang 6

  1. Gap urg‘usi va ritm: inglizcha gapda qaysi so‘z kuchli

    Gap urg‘usi inglizcha: mazmunli so‘zlar, ritm, gapning eng kuchli so‘zi, yangi va ma’lum axborot, GREENhouse va green HOUSE farqi, 10 gap va javobli mashq.

  2. Inglizcha qisqartmalar talaffuzi: I’m, don’t, won’t va can’t

    Inglizcha qisqartmalar talaffuzi: I’m, it’s, didn’t, won’t va can’t qanday aytiladi, can va can’t farqi, gonna va wanna qachon mumkin. IPA, mashq va javoblar.

  3. Linking inglizcha: so‘zlarni ulashning 40 misoli va mashq

    Linking inglizcha: an apple → a-napple, he is → hi-yiz, four apples, did you → didʒu. 5 turdagi 40 misol, IPA, o‘qish uchun gaplar va javobli mashq.

  4. So‘roq intonatsiyasi: yes/no, wh-savol va tag question ohangi

    So‘roq intonatsiyasi inglizcha: yes/no savolda ↗, wh-savolda ↘, tea or coffee savolining ikki ohangi, tag questions, ro‘yxat ohangi, dialog va javobli mashq.

  5. So‘z urg‘usi inglizcha: 8 qoida, REcord va reCORD farqi

    So‘z urg‘usi inglizcha: ikki bo‘g‘inli ot va fe’l, -tion, -ic, -ity qo‘shimchalari, PHOtograph–phoTOgraphy, 12 ta ot-fe’l jufti va javobli mashq.

  6. Weak forms inglizcha: can /kən/, to /tə/ va tez nutqni tushunish

    Weak forms inglizcha: 38 ta yordamchi so‘zning kuchsiz shakli, him/her/them tez nutqda, can va can’t farqi, kuchli shakl qoidalari va javobli diktant.

Xatolar va tuzatish 7

  1. Davlat nomlari talaffuzi: Italy, Egypt va Uzbekistan urg‘usi

    Davlat nomlari talaffuzi inglizcha: Italy, Germany, Egypt, -stan davlatlari, Uzbekistan, Tashkent, Samarkand, Bukhara, Khiva IPA va urg‘usi, mashq va javoblar.

  2. Ingliz tilida eng qiyin so‘zlar: colonel, rural, Worcestershire

    Colonel, rural, Worcestershire, sixths, February: talaffuzi va imlosi eng qiyin 30 so‘z, nima uchun qiyinligi, IPA, bosqichli drill va javobli mashq.

  3. Minimal pairs: o‘zbeklar uchun 15 guruh juftlik va mashq

    Minimal pairs mashqi: w/v, th/s, f/p, ship/sheep, work/walk kabi 15 guruh, 75 juftlik, o‘zbekcha sababi, 3 xil drill, kontrast gaplar va javobli test.

  4. Noto‘g‘ri talaffuz qilinadigan so‘zlar: o‘zbeklar aytadigan 50 so‘z

    Comfortable, vegetable, recipe, determine va yana 46 so‘z: o‘zbeklar qanday aytadi, to‘g‘risi qanday, IPA, o‘qish ko‘rsatmasi va javobli mashq.

  5. Talaffuzni mustaqil yaxshilash: ovoz yozish bilan 4 haftalik dastur

    Talaffuzni mustaqil yaxshilash: kuniga 10 daqiqalik yozib olish tartibi, 12 bandlik tekshiruv ro‘yxati, 4 haftalik dastur va birinchi kun uchun tayyor matn.

  6. Talaffuzni tekshirish: Cambridge, Oxford lug‘ati va YouGlish

    Talaffuzni tekshirish bosqichma-bosqich: Cambridge va Oxford lug‘atida transkripsiya, urg‘u belgisi va audio, YouGlish’da jonli nutq, o‘z ovozingizni yozish.

  7. Thirteen va thirty talaffuzi: 15 va 50 ni adashtirmaslik

    Thirteen va thirty talaffuzi: -teen va -ty urg‘usi, nega o‘zbeklar thirTY deydi, narx, yil, yosh va telefon raqamida tushunish, gaplar, mashq va javoblar.